Wat is het verschil tussen Religie en Godsdienst?
Wat is het verschil tussen Godsdienst en Wetenschap?
Dit en meer zijn onderdelen van dit blog over bestaansvragen en hoe wij daar in de praktijk mee omgaan.
Mystologie
Alles komt neer op geloof, wij mensen moeten uiteindelijk zelfs geloven dat we bestaan, want ons bestaan hebben we niet zelf voortgebracht.
Dit bestaansgeloof, zoals dat curientiefilosofisch heet, komt neer op bestaan als geloof. Levensvromer kan het dus niet en dit is daarom ons antwoord op de vraag waarom wij niet op een andere manier gelovig hoeven te zijn.
"Als ik dat niet geloofde, zou het bestaan onbegrijpelijk zijn en dus ondragelijk worden voor een mens" (Hugo de Groot). Maar is dat wel zo? Die laatste onbegrijpelijkheid van alle dingen kan ook ook doorleefd worden als een religische (niet "religieuze") behoudenis. In elk geval luidt hier onze curientieve boodschap dat de mens er door ontslagen wordt van verantwoordelijkheid voor een bestaan dat hem uiteindelijk ook maar een overkoming is.
Wij hebben de ander in onze curientieve gesprekvoering niet als medemens te "behandelen" (bij wijze van omgangstechniek dus), maar als medemens te aanvaarden. Op basis allicht van de almenselijkheidsgedachte.
Zulk aanvaarden realiseert zich als een existentieel begroeten: ik ben blij dat jij bestaat, samen met mij als mens bestaat.
Mystiek
Mystiek
Mystiek is niet hetzelfde als vaag en onverantwoord denken, zweven in pseudometafysische vermoedens en zaligheden van gevoel. Het is integendeel een voortdurend zoeken om uit de nood van de verborgenheid een geborgenheid te maken, die het gezonde verstand niet beledigt en het natuurkundige gevoel niet onder druk zet.
Het is een zich verenigd en verinnigd weten in de diepte van de dingen. Het is verheven en geestelijk tegelijk en heeft daarom niets te maken met geheimzinnigheid of zelfs griezeligheid.
* vrij naar Prof. Dr. Jac van Essen
Onzekerheid en bestaansangst
Onzekerheid, mensen houden er niet van.
Onzekerheid levert mensen soms een gevoel van angst een gevoel van vrees op.
Godsdienst en wetenschap proberen een antwoord te geven op de existentiële angst, bestaansangst, van de mens.
Het probleem begint bij het formuleren van de antwoorden.
Elk antwoord is incompleet en daardoor niet geheel juist. Onwaar zou je kunnen zeggen.
Wetenschap is ook niet de hele waarheid. Prof. Robert Winston zegt hierover: “De wetenschap is dus niet de waarheid. Het is een versie van de waarheid”. http://www.robertwinston.org.uk/
Hij verdedigt wetenschap wel, maar wil het vooral niet als de enige waarheid zien.
Met andere woorden het gaat wel om het gezonde verstand, maar om het inzicht dat de werkelijkheid en waarheid groter is dan wetenschap en natuurlijk ook godsdienst.
Ikzelf zie het zo: Religie begint met je mond houden. Er niet van uitgaan dat je de waarheid kent. Ik hanteer hiervoor de eerste tao van Lau Tze: "Elke tao die benoemd kan worden, is niet de echte tao."
Dit betekent voor mij wel dat je moet en mag en misschien zelfs "moet" zoeken naar antwoorden, echter wel in besef van de beperkingen die dat zoeken met zich mee brengt.
In het vak Religiologie vertrekken we vanuit de wetenschappelijk feitenkennis van vandaag. We verdedigen geen ideeën en standpunten.
De mens werd van oorsprong geconfronteerd met een hem overweldigende natuur waarop hij geen antwoord had. Om hierop toch een antwoord op te geven ontstaan er tal van rituelen en overtuigingen.
Op zichzelf is er niets mis met overtuigingen en ideeën, zolang je de betrekkelijkheid ervan beseft. Bombadeer je ze echter tot waarheid dan krijg je een systeem dat je vervolgens weer problemen opleveren kan.